الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
182
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
تعجب از بعضى از مفسران معروف است كه آيه را چنين معنى كردهاند : « شما نمىتوانيد كسى را به فريبيد ، مگر آنها كه مقدر شده جهنمى باشند » ! به راستى اگر معنى آيه اين است پيامبران براى چه مىآيند ؟ كتابهاى آسمانى به چه منظور نازل شده ؟ حساب و كتاب و ملامت و سرزنش بتپرستان در آيات قرآن چه مفهومى دارد ؟ و عدالت خدا كجا خواهد رفت ؟ ! آرى بايد قبول كرد كه اعتراف به مكتب جبر ، اصالت مكتب انبيا را به كلى مخدوش مىكند ، همه مفاهيم آن را مسخ مىنمايد ، و تمام ارزشهاى الهى و انسانى را به نابودى مىكشاند . توجه به اين نكته لازم است كه « صالى » از ماده صلى ( بر وزن سرد ) به معنى آتش افروختن و داخل شدن در آتش و يا سوختن و برشته شدن به وسيله آن است ، و « فاتن » اسم فاعل از ماده « فتنه » به معنى فتنه گر و اغواكننده است . بعد از اين سه آيه كه مساله اختيار انسانها را در برابر فتنه جويى و اغواگرى بتپرستان روشن مىسازد ، ضمن سه آيه ديگر از مقام والاى فرشتگان خدا سخن مىگويد ، همان فرشتگانى كه بتپرستان آنها را دختران خدا مىپنداشتند ، و جالب اينكه سخن را از زبان خود آنها بيان مىكند و مىگويد : « هر يك از ما مقام معلومى داريم » ( * ( وَما مِنَّا إِلَّا لَه مَقامٌ مَعْلُومٌ ) * ) ( 1 ) . « و ما همگى براى اطاعت فرمان خدا به صف ايستادهايم ، و چشم بر امر او
--> ( 1 ) در بعضى از روايات كه از طرق اهل بيت وارد شده مىخوانيم كه اين آيه تفسير به امامان معصوم شده است ، ممكن است اين تفسير از قبيل تشبيه مقام امامان به فرشتگان باشد ، يعنى همانگونه كه آنها داراى مقامات و وظائف معينى هستند ما نيز چنين هستيم .